Verslag netwerkbijeenkomst in het kader van de Mestreechter taol en cultuur-subsidieregeling
Dinsdagavond 10 maart kwamen in Lumière dertig mensen samen tijdens de eerste netwerkbijeenkomst in het kader van de Mestreechter taol en cultuur-subsidieregeling. Het doel van de avond was te informeren, te inspireren en te ontmoeten. En wat blijkt: de subsidieregeling zorgt voor mooie en hele diverse initiatieven.
Het is de taal die mensen verbindt en Mestreech uniek maakt
Daar sta je dan en moet je een paar jaar noeste arbeid in 10 minuten pitchen. Carlo Schrijnemaekers, voorzitter van Veldeke Mestreech, kan er wel om lachen. Hij is de eerste van de drie sprekers die zijn verhaal doet deze netwerkbijeenkomst. Rode draad is de subsidieregeling Maastrichtse taal en cultuur.
Samen met vrijwilligers en bestuur van Veldeke Mestreech is Schrijnemaekers het eerste aanspreekpunt én uitvoerder inzake talrijke vertalingen, organisator van het Groet Mestreechs Dictee tot ontwikkelaar van educatieve uitingen zoals woordenboek Mien Ierste Wäördsjes. En: “Voor de Netflix-generatie die gewend is om on demand aan de slag te gaan, hebben we sinds januari 2025 de Speulentere Spelle-app gelanceerd samen met de Limbörgse Academie. Wie hier in de zaal heeft de app? Laat eens handjes zien? Mooi, dat is toch zo’n 70 procent van de aanwezigen”, knikt hij tevreden. Om trots te vervolgen dat de app zesduizend keer gedownload is.
Speulentere Spelle - Veldeke Mestreech
Limfluencer
Veldeke is vanaf het begin van de subsidieregeling een klankbord geweest voor de gemeente die vanaf 2024 Mestreechter taol en cultuur in de stad lanceerde. Doel van de regeling is: te verbinden, verwonderen en het laten voortleven van tradities door het gebruik en behoud van de Maastrichtse taal en cultuur te stimuleren.
Of zoals Schrijnemaekers het zegt: “Dat eus taol geen paragraaf in de geschiedenisboeken wordt. Door het delen van onze kennis, geven we de taal door aan een volgende generatie. Taal verbindt mensen en maakt Mestreech uniek.”
Uniek is ook de benaming van Lotte Zeptner die zich Limfluencer noemt. De 28-jarige influencer is terug te vinden op alle populaire sociale media-kanalen onder haar alias @lotteuitlimburg. Ze maakt onder meer video’s voor YouTube, deelt handige taaltips op TikTok en dat allemaal met als doel het gebruik van Limburgs (op de werkvloer) te normaliseren. Zo maakte Zeptner – met financiële hulp van de Mestreechter taol en subsidieregeling – een aflevering voor haar serie Plat in de Ploog op YouTube. De aflevering ‘Verslaage door de keenderopvang’ (i.s.m. MIK & Spelenderwijs) is ruim 69.000 keer bekeken. Zeptner zoomt in de aflevering in op het belang van meertaligheid in de kinderopvang waar het Hoes veur ’t Limburgs in Roermond het educatieve programma Zjuulke voor ontwikkelde.
VERSLAGE DOOR DE KEENDEROPVANG - #3 S1 PLAT IN DE PLOOG
Veel enthousiasme voor Zjuulke onder ouders en pedagogisch professionals | Hoes veur 't Limburgs
Kracht
Uit onderzoek blijkt dat het aanbieden van meerdere talen zeer waardevol is voor de cognitieve ontwikkeling van jonge breinen. Zeptner vertelt dat haar werk als Limfluencer haar bijvoorbeeld ook naar het Vista College bracht waar ze presentaties geeft aan MBO’ers die lessen volgen uit het keuzeonderdeel ‘Limburgs als kracht in je beroep’.
Zeptner:
Wat ik leerde van mijn bezoek aan de kinderopvang is dat kinderen van expats de (basis van) het Mestreechs in twee maanden onder de knie hebben. Zo snel pikken kinderen een nieuwe taal op.
“De Mestreechter taol en cultuur-subsidie gaf mij de tijd en middelen om dit onderwerp kwalitatief een blijvende zichtbaarheid te bieden. Het filmpje is ontzettend goed opgepakt door professionals uit onderwijs en docenten kunnen het gebruiken in hun lessen.”
Gruwelijk
Ook de derde spreker van de avond is geen onbekende met lesgeven. Muziekles, welteverstaan. Lars Thijssen, voorzitter van de Koninklijke Harmonie Ster van Maastricht, heeft met hulp van de subsidieregeling het prentenboek Pie en de hermenie uitgebracht. Ter ere van het 200-jarige bestaan van de Ster van Maastricht in 2025, geschreven door Esmee van Zanten samen met illustrator Angelique Bodden. Waarmee kinderen vanaf 3 à 4 jaar spelenderwijs leren wat er allemaal komt kijken bij een harmonie.
“Wat ons gruwelijk blij maakte, maar waar we ook van schrokken was het enthousiasme van scholen die hoorden van Pie en de hermenie”, vertelt Thijssen. “Binnen no time waren er twaalf basisscholen die zich heel enthousiast hadden ingeschreven voor minimaal 25 boeken. Als vereniging hebben we niet de financiële middelen om een boek uit te brengen, maar met hulp van de Mestreechter taol en cultuursubsidie lukte dat. Bovendien konden we daarmee de verkoopprijs laag houden. Van de oplage van 750 stuks zijn er nu nog 75 over.”
Superbelangrijk
Na de drie sprekers is het tijd voor Patrick van de Weijer als gastheer van de avond om vragen uit de zaal. Zijn er na deze presentaties andere ideeën die mensen willen delen? Of vragen? Waar je Mestreechse lessen kan volgen? Wendy Knubben steekt haar hand omhoog. Zij geeft in Heugem de Liergaank Mestreechs bij SMILE. “Dit najaar willen we een nieuwe cursus starten, 2 x 10 weken. De liergaank is altijd snel vol. We krijgen van oud-deelnemers terug dat mensen het echt jammer vinden als de lessen voorbij zijn. Mensen komen ook voor het samenzijn waarbij taal de verbinding is.”
Stichting SMILE | Maastricht | Facebook
Wat voor cultureel ondernemer Kris Förster ‘superbelangrijk’ is, is dat de Mestreechter taol en cultuursubsidie ook als zzp’er aan te vragen is. “Creatieve ondernemers en makers zijn overal, maar vindt maar eens een regeling waar je als zelfstandige kan aanvragen en niet een stichting of vereniging voor hoeft op te tuigen. Dat is voor mij heel fijn.” Förster heeft via deze regeling bijvoorbeeld een podcastserie Verhalen uit Limburg ingediend en hij was als uitvoerder betrokken bij John Tana’s Ateliers de Musique. Deze laatste zijn ook mogelijk gemaakt door de regeling.
Ateliers de Musique - John Tana Official
Emotie
Marli Willemsen vormt samen met Harold Close en haar man Bart Willemsen het bestuur achter Stichting Verhalen Uit Limburg. Ze maken twee goed ontvangen podcastseries: Buurtherinneringen en Podcast Historisch Maastricht. Mede mogelijk gemaakt dankzij de subsidieregeling.
Wat de regeling voor ons betekent? Het heeft ons in contact gebracht met heel veel leuke mensen. En we zijn op plekken geweest waar je normaal niet komt. Je raakt mensen met de verhalen, de emotie komt soms uit de tenen. Ik heb echt met een brok in de keel zitten luisteren op momenten, maar we hebben ook heel veel gelachen. Taal, het Mestreechs, verbindt mensen echt.
Tekst Kim Noach - Foto’s Jean-Pierre Geusens (Focus22)
Voor deze eerste netwerkbijeenkomst zijn initiatieven die een project bij het subsidieloket hebben ingediend in 2025 en 2024 uitgenodigd. Ook zijn in het amateurkunstenveld in Maastricht uitnodigingen rondgestuurd en tot slot is een brede selectie uit het culturele en cultuurhistorische veld in Maastricht geïnviteerd.
-
Er zijn geen recente onderzoeken hoeveel inwoners van de stad Mestreechs spreken, laat Veldeke-secretaris Richard Wijnands weten. Voor meer informatie verwijst hij naar Veldeke Limburg:
https://www.veldeke.net/de-stand-van-het-limburgs/
Dat het spreken van een dialect zoals het Mestreechs, niet voor alle inwoners van de stad vanzelfsprekend is, blijkt ook uit reacties van aanwezigen op de netwerkbijeenkomst.
Stefanie van Es, voorzitter van sambaband Segura vertelt dat haar vereniging regelmatig nieuwe Maastrichtenaren aantrekt. Studenten uit binnen- en buitenland, expats en mensen die in Maastricht wonen en werken maar geen Limburgs of Maastrichts spreken. “Je schakelt al snel over in het Engels. Het is niet gebruikelijk om mensen in het Maastrichts dialect mee te nemen.”
Ook Jeroen Hoenderkamp categoriseert zichzelf onder de nieuwe Maastrichtenaren. Een groeiende groep van vele duizenden inwoners die het dialect niet machtig zijn, maar deze taal wel willen leren. “Je merkt dat je makkelijker aansluiting krijgt als je dialect spreekt. Taal is onderdeel van cultuur. Maar het is een uitdaging om als nieuwe Maastrichtenaar het dialect in de praktijk te oefenen. Als je het probeert, schakelen mensen vaak over naar Nederlands. Je wil graag onderdeel zijn van deze stad, maar dat vraagt ook dat mensen bereid zijn om te helpen en open te staan als je wil oefenen.”
Het begint inderdaad met oefenen én fouten durven maken in je Maastrichts dialect, knikt Carlo Schrijnemaekers. Hij pleit ervoor dat mensen die het Mestreechs goed beheersen de hoffelijkheid hebben om nieuwe Maastrichtenaren te helpen. Door te luisteren en in het Mestreechs te antwoorden. Juíst als de uitspraak verkeerd is of de woorden niet kloppen.
