Cliënten van het Leger des Heils maken verbinding door muziek
Het Leger des Heils merkte dat veel cliënten moeite hadden om aan te sluiten bij reguliere muziekverenigingen, vanwege hun achtergrond en problematiek. In samenwerking met het Cultuurmakers Maastricht en Netto Vibes wordt er sinds 2024 laagdrempelige muziekles gegeven bij Loods22.
Er hangt een gemoedelijke sfeer op de bovenste etage van dagbestedingscentrum Loods22, waar gitaren, bassen, boxen, een piano en e-drumstel staan. Er staat zelfs professionele opnameapparatuur en overal hangen ouderwetse plaatjes. Muziekdocent Jos Netto stemt alvast zijn gitaar. Wekelijks komt hij met een aantal cliënten samen om hun muzikale mogelijkheden te onderzoeken én om samen eigen en bestaande nummers te spelen. “Ik ben zelf altijd bezig geweest met de kwaliteit van het leven. Ik heb zelf ook een bepaalde weg moeten afleggen om tot inzichten te komen. Dat drijft mij om die weg ook met anderen in te slaan”, vertelt hij.
Levenservaringen
Één van die anderen is Marco, die met een ontspannen glimlach achter het drumstel zit. Na een relatiebreuk belandde hij een paar jaar geleden letterlijk op straat. Niet alleen het drummen, ook de gezamenlijke band, het teamwork en verzinnen van liedjes deed hem goed. Vandaag is de laatste keer dat hij hier is, want inmiddels heeft hij eigen woonruimte en een baan. Maar de muzieksessies zal hij na een jaar lang trouwe deelname erg gaan missen:
Je hebt het ook niet alleen maar over muziek, maar ook over elkaars levenservaringen,
vertelt hij. “Ik heb zelf geen alcohol- of drugsverslaving. Het kwam puur door omstandigheden dat ik bij het Leger des Heils terecht kwam.” Hij noemt het een hele slechte periode in zijn leven en had aanvankelijk wat vooroordelen over het instituut: “Maar uiteindelijk is alles goed gekomen, mede door het Leger des Heils en de muzieksessies. Ik had dit niet willen missen.”
Verbinding
Achter de toetsen zit Sarah, die na een periode van verblijf op straat en in de daklozenopvang, nu begeleid woont. Ze heeft een alcohol- en marihuanaverslaving, maar is dankzij het Leger des Heils alweer een hele tijd nuchter en clean. Vroeger speelde Sarah viool. Toch was beginnen aan muziekles een beetje spannend. “Maar ik dacht: ik ga gewoon kijken, en ik ben niet meer weggegaan”, lacht ze. De muziekles daagde haar zelfs uit om nieuwe dingen uit te proberen: piano en zang. Sarah draagt verschillende trauma’s uit haar jeugd met zich mee en voor haar werkt de muziek therapeutisch:
Als ik bang, verdrietig of boos ben en ik ben bezig met muziek, wordt dat meteen een stuk minder of gaat de pijn zelfs weg.
Bovendien is het ook een middel om verbinding te maken met de wereld om haar heen: “Je maakt ook contacten door muziek, andere mensen doen ook mee en soms zijn er ook mensen van buitenaf die er een praatje over maken, dus dan heb je gespreksstof.”
Uit de schulp
Dat is precies wat muziekdocent Jos Netto ziet gebeuren: “Ik heb altijd het gevoel dat als we muziek maken, dat we verbinding maken. Verbinding met elkaar maar ook verbinding met onszelf.” Niet alleen cliënten nemen deel. Regelmatig doen er ook medewerkers mee. In de muzieklessen zoekt Jos vooral naar wat mensen wél kunnen en eerst alleen kijken mag ook. Maar ook diegenen die het aanvankelijk erg spannend vinden ziet hij de week erna langzaam uit hun schulp kruipen: “Dan pakken ze toch even een trommeltje, of willen ze even iets uitproberen. Zo komen ze steeds verder los.”
Onvergetelijk optreden
Dat loskomen, dat zag Jos tijdens een optreden bij Sarah gebeuren: “Vorig jaar namen we deel aan een concert van het Leger des Heils in Eindhoven. Daar zag ik pas écht wat de sessies met haar gedaan hadden. Hoe ze daar stond. In haar kracht, niet onzeker... Ze deed het gewoon.” Dat beaamt Sarah zelf ook, en ze hoopt op nog meer optredens: “Je krijgt daar echt een fijne rush van.” Ook Marco zal dat optreden naar eigen zeggen niet snel vergeten. En, al neemt hij vandaag afscheid; “Ze mogen me altijd bellen als ze iemand tekortkomen!”
De toekomst
Het project loopt nu voor de tweede keer, tot 2027. In de volgende fase wordt er ingezet op verduurzaming: dat wordt onder andere mogelijk gemaakt door ruimte te maken voor zelfstandig repeteren, zodat deelnemers ook buiten de begeleide lessen hun muzikale ontwikkeling kunnen voortzetten. Ook wordt er gewerkt aan een muziekles light waarbij een medewerker van het Leger des Heils, getraind en begeleid door Jos Netto, zelfstandig muzieklessen kan verzorgen. Het doel is om muziek en muzikale ontwikkeling steeds meer onderdeel te laten worden van de dagdagelijkse praktijk voor cliënten die daar baat bij hebben.
